Kısaca: Bir chatbot'un getirdiği ciroyu ölçmek için dört olayı izlemeniz gerekir: ürün görüntüleme, sepete ekleme, checkout ve satın alma. Ardından satın alınan ürünleri botun önerdiği ürünlerle SKU (stok kodu) üzerinden eşleştirirsiniz. Puhera bu olayları kaydeder, SKU bazlı atıf modeliyle chatbot kaynaklı ciroyu hesaplar ve özet, huni ve en iyi ürünler raporlarında gösterir.
Chatbot cirosunu ölçmek neden zordur?
Bir e-ticaret sitesinde satın alma kararı genellikle tek bir anda verilmez. Ziyaretçi bir ürüne bakar, chatbot'a beden ya da kargo sorar, başka sayfalara geçer ve bir süre sonra ödemeyi tamamlar. Bu yolculukta chatbot'un payını görmek, sadece "sohbet açıldı mı?" sorusuyla mümkün değildir.
Sorunun özü şudur: sohbet sayısı, yanıt sayısı ya da memnuniyet puanı gibi metrikler botun ne kadar meşgul olduğunu gösterir, ne kadar kazandırdığını göstermez. Yönetim ekibinin ya da mağaza sahibinin asıl merak ettiği soru ise "bu bot bize ne kadar satış getirdi?" sorusudur. Bu soruya yanıt verebilmek için sohbeti, ürünü ve siparişi birbirine bağlayan bir ölçüm kurgusu gerekir.
Hangi olayları izlemelisiniz?
Olay (event), ziyaretçinin sitede yaptığı ve kaydedilen tek bir hareket demektir. Chatbot cirosunu ölçmek için dört temel olay yeterlidir:
- Ürün görüntüleme: Ziyaretçi bir ürün sayfasını açtı. Bot bir ürün önerdiyse ve ziyaretçi o ürüne gittiyse, ilginin ilk somut işareti budur.
- Sepete ekleme: Ziyaretçi ürünü sepetine koydu. Burada niyet güçlenir; ürün artık sadece merak edilen bir şey değildir.
- Checkout: Ziyaretçi ödeme adımına geçti. Sepet terk oranını anlamak için bu ara adım çok değerlidir.
- Satın alma: Sipariş tamamlandı. Ciro hesabı bu olaydaki ürünlere ve tutara dayanır.
Her olayın hangi ürünle ilgili olduğunu bilmek kritik önemdedir. Bu yüzden olayların yanında ürünün SKU'su, yani mağazanın o ürüne verdiği benzersiz stok kodu da kaydedilmelidir. SKU olmadan "bot X ürününü önerdi, ziyaretçi X ürününü satın aldı" bağlantısını kuramazsınız.
SKU bazlı atıf nedir ve nasıl çalışır?
Atıf (attribution), bir satışın hangi kaynağa yazılacağına karar veren kuraldır. Pazarlamada "son tıklama", "ilk tıklama" gibi pek çok atıf modeli vardır. Chatbot için en anlaşılır yaklaşım ise ürün düzeyinde, yani SKU bazlı atıftır.
Mantık basittir:
- Chatbot sohbet sırasında ziyaretçiye bir veya birkaç ürün önerir. Önerilen her ürünün SKU'su kaydedilir.
- Ziyaretçi alışverişine devam eder; görüntüleme, sepete ekleme, checkout ve satın alma olayları oluşur.
- Satın alma olayındaki ürünler, botun önerdiği SKU'larla karşılaştırılır.
- Eşleşen ürünlerin tutarı chatbot kaynaklı ciro olarak raporlanır.
Bu modelin güçlü yanı, sepetin tamamını bota yazmamasıdır. Örneğin bir giyim mağazasında bot bir mont önerdi, ziyaretçi montun yanına bir de çorap aldıysa, sadece montun tutarı chatbot'a atfedilir. Böylece rapor botun gerçek katkısını abartmadan gösterir. Bu muhafazakâr yaklaşım, rakamlara güveni de artırır.
Dönüşüm hunisi nasıl okunur?
Huni (funnel), olayları sırayla dizerek her adımda kaç ziyaretçinin kaldığını gösteren görünümdür. Görüntüleme en geniş adım, satın alma en dar adımdır. Huniyi okurken asıl bakmanız gereken şey, adımlar arasındaki kayıplardır.
- Öneri yapılıyor ama görüntüleme düşükse: Bot ürünü doğru anlatmıyor olabilir ya da öneri, ziyaretçinin sorusuyla tam örtüşmüyordur. Ürün verilerinizi ve botun direktifini gözden geçirin.
- Görüntüleme yüksek, sepete ekleme düşükse: Fiyat, stok ya da beden bilgisi ziyaretçiyi ikna etmiyor olabilir. Botun stok ve fiyatı güncel kaynaktan okuduğundan emin olun.
- Sepete ekleme yüksek, checkout düşükse: Sorun genellikle kargo ücreti, ödeme seçenekleri veya iade koşullarıdır. Bu soruları bilgi tabanında net yanıtlayın.
- Checkout yüksek, satın alma düşükse: Ödeme adımında teknik bir sorun veya güven eksikliği olabilir; bu noktada canlı temsilciye devir işe yarayabilir.
Huniyi tek başına değil, zaman içinde izlemek daha anlamlıdır. Bilgi tabanına yeni bir SSS eklediğinizde ya da botun önerme biçimini değiştirdiğinizde, hangi adımın iyileştiğini görmek kararlarınızı netleştirir.
Ölçümde sık yapılan hatalar nelerdir?
- Her siparişi bota yazmak: Sohbet açan her ziyaretçinin siparişini chatbot cirosu saymak rakamı şişirir. Ürün düzeyinde eşleştirme bu hatayı önler.
- SKU tutarsızlığı: Katalogdaki stok kodu ile sipariş sistemindeki kod farklıysa eşleşme kurulamaz. Varyantlı ürünlerde (beden, renk) kodların tutarlı olduğunu kontrol edin.
- Güncel olmayan katalog: Bot artık satılmayan veya stokta olmayan bir ürünü önerirse, hem satış kaçar hem de ölçüm anlamını yitirir.
- Sadece ciroya bakmak: Ciro önemlidir ama huni adımları ve en çok satan ürünler, neyi iyileştirmeniz gerektiğini gösterir.
- Kısa süreli veriyle karar vermek: Birkaç günlük veri, kampanya veya mevsim etkisini yansıtabilir. Değişiklikleri karşılaştırırken benzer dönemleri kıyaslayın.
Raporları kimler, ne sıklıkla okumalı?
Ölçüm ancak düzenli okunduğunda değer üretir. Farklı ekipler aynı raporlara farklı sorularla bakar, bu yüzden rolleri baştan netleştirmek faydalıdır.
- Mağaza sahibi veya yönetim: Özet rapordaki chatbot kaynaklı ciroya bakar ve yatırımın karşılığını değerlendirir. Aylık bir bakış çoğu zaman yeterlidir.
- E-ticaret veya kategori ekibi: En iyi ürünler raporunu izler. Bot hangi ürünleri sık öneriyor, hangileri gerçekten satılıyor? Bu bilgi kampanya ve stok planlamasına da ışık tutar.
- Müşteri deneyimi ekibi: Huni raporundaki kayıplara odaklanır ve bilgi tabanında eksik kalan soruları tamamlar. Haftalık kısa bir kontrol, sorunları büyümeden yakalar.
Her değişiklikten sonra kısa bir not tutmak da iyi bir alışkanlıktır. "Bu hafta kargo SSS'sini güncelledik" gibi bir not, birkaç hafta sonra huni değiştiğinde nedenini hatırlamanızı sağlar.
Ölçüm için hazırlık kontrol listesi
- Ürün kataloğunuzun bota bağlı ve güncel olduğundan emin olun.
- Her ürünün ve varyantın benzersiz bir SKU'su olduğunu doğrulayın.
- Görüntüleme, sepete ekleme, checkout ve satın alma olaylarının kaydedildiğini test edin.
- Botun direktifinde ürün önerme davranışını tanımlayın: hangi durumlarda öneri yapsın, kaç ürün göstersin?
- İlk haftalardaki huni ve en iyi ürünler raporunu bir başlangıç noktası olarak saklayın.
Puhera chatbot cirosunu nasıl raporlar?
Puhera'nın dönüşüm ve ciro takibi özelliği ürün görüntüleme, sepete ekleme, checkout ve satın alma olaylarını kaydeder. SKU bazlı atıf modeliyle yapay zekânın önerdiği ürünlerden gerçekleşen satın almaları ölçer ve chatbot kaynaklı ciroyu doğrudan gösterir. Raporlar üç görünümde sunulur: genel tabloyu veren özet raporu, adımlar arasındaki kayıpları gösteren huni raporu ve en çok satılan ürünleri listeleyen en iyi ürünler raporu.
Atfın doğru çalışması için botun önerdiği ürünlerin güncel bir katalogdan gelmesi gerekir. Puhera ürün kataloğunu Google Merchant feed'inden veya T-Soft'tan senkronize edebilir; feed hazırlığı için Google Merchant feed rehberimize göz atabilirsiniz. Ürün önerisi tarafını ise ürün önerisi chatbot'u sayfasında ayrıntılı anlattık. E-ticarette chatbot'un genel rolünü merak ediyorsanız e-ticaret chatbot'u nedir? yazısı iyi bir başlangıçtır.
Kendi verinizle denemek isterseniz Puhera'yı kredi kartı olmadan 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz: ücretsiz deneyin.
Sık sorulan sorular
Chatbot kaynaklı ciro ile toplam ciro arasındaki fark nedir?
Toplam ciro, sitedeki tüm siparişlerin tutarıdır. Chatbot kaynaklı ciro ise sadece botun önerdiği ve SKU'su satın alma olayıyla eşleşen ürünlerin tutarıdır; bu yüzden her zaman toplam cironun bir alt kümesidir.
Ziyaretçi botun önerdiği ürünle birlikte başka ürünler de alırsa ne olur?
SKU bazlı atıfta yalnızca botun önerdiği ürünler chatbot'a yazılır. Sepetteki diğer ürünler chatbot cirosuna eklenmez, böylece rapor botun katkısını abartmaz.
Ciro ölçümü için ürün kataloğu bağlamak şart mı?
Evet, pratikte şarttır. Bot ancak katalogdaki ürünleri SKU'larıyla önerebilir; SKU olmadan öneriyi satın almayla eşleştirmek mümkün olmaz.